Os contraargumentos, respondidos con honestidade

Defender que Galicia adopte a hora de Greenwich obriga a escoitar, sen atallos, as obxeccións de quen pensa que é unha mala idea. Algunhas pesan máis do que parece a primeira vista; outras, miradas de preto, resultan menos sólidas; e hai polo menos unha onde a resposta honesta é que non temos unha resposta pechada.

“Habería unha fronteira horaria dentro do propio Estado”

Obxección. Se Galicia mantivese o horario de inverno mentres o resto de España segue cambiando, habería ata unha hora de diferenza con Madrid ou Barcelona durante medio ano: horarios de traballo, televisión, transporte e mercados que hoxe funcionan en bloque compliaríanse. A UE recoñece este risco a nivel xeral: segundo El País, o bloqueo no Consello persiste porque “os países saben que desincronizar os seus horarios pode acarrear perdas económicas importantes”, e escoller hora propia “conleva un risco: romper a sincronización do mercado interior”. A Comisión Europea, en COM(2018) 639, fala directamente de “risco de fragmentación”.

Que respondemos. É a obxección máis seria e non a minimizamos. Galicia cunha hora propia tería unha fronteira horaria co resto da Península, e iso ten custos que hai que estudar. Por iso pedimos que se estude en serio e de maneira coordinada co Estado, non un cambio improvisado. A opción máis ampla, que toda España volva á hora de Greenwich, xa a expuxo o Congreso en 2013 ao propoñer volver á hora de Londres, e a opción máis modesta, deixar de adiantar o reloxo no verán, non crea ningunha fronteira interna.

Que non sabemos. Se ese consenso estatal chegará a producirse: o informe de 2019 admite que “a opinión dos expertos […] non é unánime nin concluínte”, e sen vontade política clara, o risco dunha Galicia descolgada segue enriba da mesa.

“O verán fixo é bo para o turismo”

Obxección. A Comisión de 2019, recollida por La Moncloa, cita “expertos favorables a manter fixo o horario de verán, tendo en conta un previsible impacto negativo no sector turístico, que representa arredor dun 12% do noso PIB”. Con ese peso económico, recortar tardes de sol parece caro.

Que respondemos. O propio informe recoñece que esa postura “non é unánime nin concluínte”. E o argumento turístico non borra o xeográfico: en Galicia, mesmo con horario de verán, en decembro o sol nace ás 9:01 e pon ás 18:02. Amañecer máis tarde en inverno ten un custo cotián que as estatísticas de turismo non recollen.

Que non sabemos. Canto pesaría ese impacto turístico especificamente en Galicia con horario de inverno permanente: a única cifra que coñecemos é a xeral do 12% do PIB estatal.

“A xente prefire o horario de verán”

Obxección. É o dato máis incómodo: segundo o CIS de abril 2026, citado por El Debate, un 66,4% dos españois prefire o verán fixo, fronte a un 22% que prefire o inverno. Defender a hora de Greenwich vai, hoxe, a contracorrente da opinión maioritaria.

Que respondemos. Admitímolo sen paliativos: a opinión pública actual está en contra. Pero preferir tardes longas non é o mesmo que dicir que ese horario é o máis saudable. A Sociedade Española de Sono, recollida por Salud a Diario, pide manter “de forma permanente o horario de inverno (GMT+1)”, advertindo que con verán fixo “o amencer non se produciría antes das 9:30 horas durante o inverno” nalgunhas cidades. A AASM vai máis alá: pide “abolir” os cambios estacionais “a favor dun horario estándar fixo, nacional, de todo o ano” (é dicir, sen adianto de verán), porque o horario de verán “está menos aliñado coa bioloxía circadiana humana”. Pódese preferir a sensación da tarde longa e, sen sabelo, escoller o horario peor aliñado co propio reloxo biolóxico.

Que non sabemos. Se esa preferencia mudaría con máis información sobre o desfase solar, ou se é estable teña a información que teña. O CIS mide o que a xente quere, non por que o quere.

“Xa levamos 80 anos adaptados e os científicos non se poñen de acordo”

Obxección. O informe de 2019 recolle que, tras 80 anos co horario actual, “a poboación española desenvolveu unha adecuación […] e non hai suficientes razóns para modificalo”. A iso súmanse voces concretas: Guillermo López Lluch afirma, segundo El Español, que “non hai ningún estudo serio sobre isto”; José María Martín Olalla, que o impacto “pódese mitigar”. Non é un argumento menor.

Que respondemos. Respectamos estas posicións como parte lexítima do debate científico. Pero hai outras voces en sentido oposto: Bonmatí-Carrión e colegas (Biology, 2022) compararon maiores en Lugo, Ponferrada e Huelva cos de Coimbra e atoparon “maior desincronización […] nos españois” que nos portugueses. E a propia AASM, aínda recoñecendo que os efectos crónicos “non foron ben estudados”, conclúe igualmente que o verán permanente está peor aliñado coa nosa bioloxía. Que un costume leve 80 anos non demostra que sexa óptimo.

Que non sabemos. Non coñecemos ningún estudo concluínte que mida o tamaño real do impacto sanitario en Galicia. López Lluch e Martín Olalla teñen argumentos serios; as fontes que recollemos apuntan na dirección contraria, pero finxir que a ciencia xa o resolveu sería deshonesto.

“Isto non o decide Galicia, decídeo Madrid”

Obxección. Aínda que houbese consenso galego, o horario non é competencia autonómica.

Que respondemos. É certo: o horario oficial español, e o seu cambio estacional, fíxase por real decreto do Estado, como fai o Real Decreto 236/2002. O precedente de Canarias mostra que si cabe un tratamento diferenciado: desde 1922 aplicóuselle “o fuso 23, un menos que o resto de España”, segundo o documento da UPM — decisión do Estado, non das illas.

Que non sabemos. Aínda non analizamos con fontes xurídicas as vías concretas polas que Galicia podería impulsar ese cambio; farémolo nun artigo propio. Preferimos non afirmar o que non está verificado e quedarnos co certo: a decisión final é estatal, e xa hai un precedente de trato diferenciado por territorio.

Por que seguimos pensando que paga a pena

O risco de fragmentación, a preferencia maioritaria polo verán, as voces científicas prudentes, a competencia estatal: todo iso pesa. E segue habendo un feito xeográfico que non desaparece: Galicia está máis ao oeste, e iso xera un desfase solar real, medible en minutos e graos. Portugal viviu o experimento contrario e volveu atrás en 1996, cando Guterres recoñeceu que “hai vantaxes indubidables en achegar a hora legal á hora solar” e que “é un erro ir contra a natureza”, segundo UPI. A Sociedade Española de Sono e a AASM, cada unha co seu matiz, coinciden en que o horario actual non está ben aliñado coa nosa bioloxía. Sopesado todo xunto, séguenos parecendo máis peso do que teñen as obxeccións, mesmo recoñecendo, como aquí, onde son máis débiles do que un discurso pechado querería facer crer.